To polska choreografka i pedagog, która wniosła znaczący wkład w rozwój polskiej kultury. Mowa o gdańskiej tancerce Janinie Sobczak. W tym artykule na gdanskivchanka.eu opowiemy więcej o jej życiu i twórczości.
Jej młodość
Janina Sobczak urodziła się w 1915 roku w Wiedniu. Jej ojciec był prezesem Izby Poczt i Telegrafów w Krakowie, a matka absolwentką Szkoły Plastyki i Rytmiki Wandy Haburzanki w Krakowie. To właśnie od matki dziewczyna zaczerpnęła miłość do tańca.
Po ukończeniu szkoły średniej Janina podjęła naukę w Konserwatorium Tańca w Krakowie. Studia były dla niej dość łatwe i sprawiały jej ogromną przyjemność. W 1938 roku ukończyła Konserwatorium Tańca w Krakowie. W tym okresie Janina dostała pracę w Teatrze im. Juliusza Słowackiego. Rozwój jej kariery choreograficznej zbiegł się w czasie z II wojną światową, więc nie było łatwo, ale udało jej się pokonać wszystkie te wyzwania.
Okres gdański
Po zakończeniu II wojny światowej Janina postanowiła przeprowadzić się do Gdańska. To właśnie w Wolnym Mieście została inicjatorką i dyrektorem artystycznym Państwowej Szkoły Baletowej. W tym samym czasie opracowywała własny program baletowy, między innymi w 1950 roku zorganizowała koncert dla Opery Bałtyckiej. Interpretacje baletu Janiny były uważane za dość niezwykłe i nowoczesne, ponieważ w tym czasie w Polsce istniało już zainteresowanie nowym, niebanalnym gatunkiem teatru dramatycznego. Do jej znanych dzieł należały Dafnis i Chloe Maurice, Cudowny mandaryn, Romeo i Julia, Piotruś i wilk, Kopciuszek, Mandragora, Harnasie, Tytania i Osioł, Niobe itd.
Wielu kolegów Janiny chwaliło jej twórczość. Niektórzy polscy kompozytorzy uważali, że Opera Bałtycka trafiła w dziesiątkę, powołując Janinę na choreografa swojego zespołu tanecznego na samym początku. Sobczak uważana była za świadomą artystkę, która pracowała bardzo inteligentnie, oryginalnie i niezależnie. Tworzyła albo bardzo dobre, albo bardzo złe prace choreograficzne. W jej karierze nigdy nie było równowagi, co zawsze wywierało wrażenie na innych postaciach polskiej kultury.
W swojej twórczości Janina starała się unikać szablonów. Starała się działać z kontrastem, oryginalnością i zaskoczeniem. Swoim studentom dostarczała niezapomnianych wrażeń. Wielu z nich pomogła odkryć własną osobowość, zachęcała do odwagi i udziału w twórczych dyskusjach. Wielu naśladowców Janiny było jej wdzięcznych za to, że zgodziła się na wspólne odkrywanie nowych środków wyrazu, ale nadal dodawała do muzyki symfonicznej swój własny, osobisty rys.
Łącznie podczas swojej kariery Sobczak stworzyła ponad 40 choreografii baletowych. Opracowała również wiele programów baletowych dla Telewizji Polskiej. W 1995 roku Janina została odznaczona Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski z okazji 40-lecia pracy zawodowej. Następnie Rada Miasta Gdańska przyznała jej honorową nagrodę za wybitne zasługi.
Gdańsk stał się dla Janiny miastem wyjątkowym. To właśnie tutaj mogła ujawnić się jako nauczycielka. Na gdańskiej scenie zawsze była wyjątkowa i niepowtarzalna. Sobczak zawsze była otwarta dla publiczności, dzięki czemu jej pomysły i plany były łatwe do zrozumienia. Janina całe swoje życie poświęciła choreografii. Taniec był dla niej sensem życia. Chętnie dzieliła się swoją wiedzą z innymi. Jej balety wystawiane były na festiwalu muzycznym „Warszawska Jesień”, Festiwalu Opery i Baletu w Poznaniu, Łódzkich Spotkaniach Baletowych, festiwalu Ostseewoche w Rostocku oraz w Gruzji. Janina Sobczak zmarła w 2004 roku.