{"id":7391,"date":"2026-07-17T21:12:04","date_gmt":"2026-07-17T19:12:04","guid":{"rendered":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/?p=7391"},"modified":"2026-07-17T21:18:27","modified_gmt":"2026-07-17T19:18:27","slug":"kosmetologia-w-sredniowiecznym-gdansku-niezwykle-sekrety-urody","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/eternal-7391-kosmetologia-w-sredniowiecznym-gdansku-niezwykle-sekrety-urody","title":{"rendered":"Kosmetologia w \u015bredniowiecznym Gda\u0144sku: niezwyk\u0142e sekrety urody"},"content":{"rendered":"\n

Mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesna kosmetologia nie ma nic wsp\u00f3lnego ze \u015bredniowiecznym Gda\u0144skiem. Je\u015bli jednak zag\u0142\u0119bimy si\u0119 \u0432 bogat\u0105 histori\u0119 tego nadba\u0142tyckiego miasta, szybko przekonamy si\u0119, \u017ce \u00f3wczesne damy r\u00f3wnie\u017c pragn\u0119\u0142y jak najd\u0142u\u017cej zachowa\u0107 m\u0142odo\u015b\u0107 i urod\u0119. Cho\u0107 metody, po kt\u00f3re si\u0119ga\u0142y, dzi\u015b mog\u0105 budzi\u0107 zdziwienie, a nawet przera\u017cenie. W tamtych czasach zaw\u00f3d kosmetologa w og\u00f3le nie istnia\u0142<\/strong>. Rol\u0119 wiza\u017cystek i doradczy\u0144 ds. urody pe\u0142ni\u0142y pokoj\u00f3wki lub damy do towarzystwa, kt\u00f3re mia\u0142a u swego boku ka\u017cda szlachcianka, donosi portal gdanskivchanka.eu<\/a>. Jaka by\u0142a \u015bredniowieczna piel\u0119gnacja?<\/p>\n\n\n\n

Wybielanie sk\u00f3ry i maseczki z ptasich odchod\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n

W epoce p\u00f3\u017anego \u015bredniowiecza opalenizna by\u0142a kojarzona z plebsem. Z tego powodu zamo\u017cne gda\u0144szczanki stara\u0142y si\u0119 chroni\u0107 cer\u0119 przed s\u0142o\u0144cem za wszelk\u0105 cen\u0119. Cz\u0119sto te\u017c rozja\u015bnia\u0142y j\u0105 na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119. Gda\u0144ska historyczka Magdalena Gliniecka wyja\u015bnia, \u017ce kobiety u\u017cywa\u0142y w tym celu pudru lub zwyk\u0142ej m\u0105ki<\/strong>. Niestety, najcz\u0119\u015bciej skutkowa\u0142o to zatykaniem por\u00f3w i bolesnymi wypryskami. Z kolei spos\u00f3b, w jaki mieszkanki dawnego Gda\u0144ska zmywa\u0142y tak ci\u0119\u017cki makija\u017c, m\u00f3g\u0142by zaimponowa\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnym dermatologom. Stosowa\u0142y bowiem naturalne ekstrakty ro\u015blinne, napary i oleje. Na przyk\u0142ad olejek r\u00f3\u017cany s\u0142u\u017cy\u0142 im jako odpowiednik dzisiejszego p\u0142ynu micelarnego<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\u00d3wczesna kosmetologia skrywa\u0142a r\u00f3wnie\u017c znacznie bardziej szokuj\u0105ce receptury. Aby uzyska\u0107 efekt porcelanowej cery, gda\u0144szczanki nak\u0142ada\u0142y \u043d\u0430 twarz maseczk\u0119 z wapna, w\u00f3dki, jajka i ptasich odchod\u00f3w<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Do podkre\u015blania urody oczu gda\u0144szczanki ch\u0119tnie wykorzystywa\u0142y antymon (kohl). S\u0142u\u017cy\u0142 on jako cie\u0144 do powiek lub eyeliner, nadaj\u0105c spojrzeniu wyj\u0105tkow\u0105 g\u0142\u0119bi\u0119. Dopiero znacznie p\u00f3\u017aniej odkryto, \u017ce ten minera\u0142 jest silnie toksyczny<\/strong> \u2013 cho\u0107 dodawa\u0142 uroku, to powoli niszczy\u0142 zdrowie.<\/p>\n\n\n\n

O stopniu zanieczyszczenia wody w \u015bredniowiecznej Europie kr\u0105\u017c\u0105 legendy. Cho\u0107 Gda\u0144sk by\u0142 jednym z nielicznych miast, w kt\u00f3rych do\u015b\u0107 wcze\u015bnie wprowadzono wodoci\u0105gi oraz zakaz wylewania \u015bciek\u00f3w przez okna, sytuacja i tak by\u0142a trudna. Pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej ka\u017cda studnia ulega\u0142a ska\u017ceniu, co prowadzi\u0142o do rozwoju niebezpiecznych bakterii. Z tego powodu ludzie niemal ca\u0142kowicie unikali k\u0105pieli<\/strong>. Wod\u0119 wykorzystywano g\u0142\u00f3wnie do prania, warzenia napar\u00f3w czy innych cel\u00f3w gospodarczych.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy ju\u017c decydowano si\u0119 na k\u0105piel, odbywa\u0142a si\u0119 ona w drewnianych baliach, w kt\u00f3rych podgrzanie wody by\u0142o nie lada wyzwaniem. Co ciekawe, wszyscy cz\u0142onkowie rodziny myli si\u0119 w tej samej wodzie po kolei. Mieszka\u0144cy wsi k\u0105pali si\u0119 w rzekach znacznie cz\u0119\u015bciej ni\u017c mieszczanie, wi\u0119c prawdopodobnie bardziej dbali o higien\u0119 cia\u0142a. Magdalena Gliniecka wspomina, \u017ce czasem na sk\u00f3rze gromadzi\u0142o si\u0119 tyle brudu, \u017ce odpada\u0142 on p\u0142atami. Taki tryb \u017cycia sprzyja\u0142 szerzeniu si\u0119 paso\u017cyt\u00f3w. Aby z nimi walczy\u0107, mieszka\u0144cy \u015bredniowiecznego Gda\u0144ska<\/a> u\u017cywali specjalnych ma\u0142ych m\u0142oteczk\u00f3w do rozgniatania wszy<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Z czego sk\u0142ada\u0142y si\u0119 \u015bredniowieczne kosmetyki?<\/h2>\n\n\n\n

Najpopularniejszym sk\u0142adnikiem \u00f3wczesnych preparat\u00f3w upi\u0119kszaj\u0105cych by\u0142 mi\u00f3d<\/strong>. Gda\u0144szczanki najcz\u0119\u015bciej przygotowywa\u0142y kosmetyki samodzielnie lub zleca\u0142y to swoim pokoj\u00f3wkom. Do ich produkcji wykorzystywano t\u0142uszcze ro\u015blinne i zwierz\u0119ce, zio\u0142a oraz alkohol. Z kolei pudry wybielaj\u0105ce tworzono na bazie m\u0105ki pszennej, ry\u017cowej oraz skrobi.<\/p>\n\n\n\n

Ze wzgl\u0119du na rzadkie k\u0105piele, kluczowym elementem wizerunku ka\u017cdej eleganckiej damy by\u0142y perfumy. Mia\u0142y one jednak bardzo nietypow\u0105 form\u0119. Kobiety nosi\u0142y pod ubraniem pomandery \u2013 metalowe lub srebrne, a\u017curowe kule<\/strong> wype\u0142nione aromatycznymi zio\u0142ami, kawa\u0142kami kadzid\u0142a czy innymi pachnid\u0142ami.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u015aredniowieczne sekrety urody mog\u0105 dzi\u015b budzi\u0107 dreszcz przera\u017cenia. Niemniej jednak wiele dawnych receptur sta\u0142o si\u0119 fundamentem pod wsp\u00f3\u0142czesne kremy, sera i produkty piel\u0119gnacyjne. Mi\u00f3d, zio\u0142a i naturalne oleje<\/strong> to eliksiry pi\u0119kna, kt\u00f3re nie trac\u0105 na aktualno\u015bci mimo up\u0142ywu wiek\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesna kosmetologia nie ma nic wsp\u00f3lnego ze \u015bredniowiecznym Gda\u0144skiem. Je\u015bli jednak zag\u0142\u0119bimy si\u0119 \u0432 bogat\u0105 histori\u0119 tego nadba\u0142tyckiego miasta, szybko przekonamy si\u0119, \u017ce \u00f3wczesne damy r\u00f3wnie\u017c pragn\u0119\u0142y jak najd\u0142u\u017cej zachowa\u0107 m\u0142odo\u015b\u0107 i urod\u0119. Cho\u0107 metody, po kt\u00f3re si\u0119ga\u0142y, dzi\u015b mog\u0105 budzi\u0107 zdziwienie, a nawet przera\u017cenie. W tamtych czasach zaw\u00f3d kosmetologa w […]<\/p>\n","protected":false},"author":372,"featured_media":7383,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1033],"tags":[],"moimportance":[34,33],"motype":[1042],"moformat":[66],"class_list":{"0":"post-7391","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-styl-i-uroda","8":"moimportance-golovna-novina","9":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","10":"motype-eternal","11":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7391","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/372"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7391"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7391\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7392,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7391\/revisions\/7392"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7383"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7391"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7391"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=7391"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=7391"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=7391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}