{"id":7379,"date":"2026-07-17T21:01:36","date_gmt":"2026-07-17T19:01:36","guid":{"rendered":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/?p=7379"},"modified":"2026-07-17T21:08:26","modified_gmt":"2026-07-17T19:08:26","slug":"moda-damska-w-gdansku-w-latach-ii-wojny-swiatowej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/eternal-7379-moda-damska-w-gdansku-w-latach-ii-wojny-swiatowej","title":{"rendered":"Moda damska w Gda\u0144sku w latach II wojny \u015bwiatowej"},"content":{"rendered":"\n

Kobietom od zawsze i w ka\u017cdych okoliczno\u015bciach udawa\u0142o si\u0119 udowadnia\u0107 swoj\u0105 si\u0142\u0119, skutecznie obalaj\u0105c mit o \u201es\u0142abej p\u0142ci\u201d. Druga wojna \u015bwiatowa zapisa\u0142a si\u0119 jako jedna z najtragiczniejszych kart w historii ludzko\u015bci, jednak nawet w tym mrocznym okresie gda\u0144szczanki pragn\u0119\u0142y wygl\u0105da\u0107 pi\u0119knie i \u017cy\u0107 pe\u0142ni\u0105 \u017cycia wbrew wszystkiemu. Dla wielu z nich dbanie o wygl\u0105d by\u0142o swoistym aktem buntu przeciwko okupantowi<\/strong>. Moda tamtych lat mia\u0142a swoj\u0105 specyfik\u0119. Mieszkanki Gda\u0144ska cz\u0119sto szy\u0142y ubrania ze starych rzeczy, bo o bogatym asortymencie w sklepach mo\u017cna by\u0142o zapomnie\u0107. Wystarczy\u0142o troch\u0119 czasu i podstawowe umiej\u0119tno\u015bci krawieckie, by m\u0119skie spodnie zamieni\u0142y si\u0119 w klasyczn\u0105 sp\u00f3dnic\u0119, stary koc sta\u0142 si\u0119 eleganckim p\u0142aszczem, a skrawki materia\u0142u pos\u0142u\u017cy\u0142y do uszycia bluzki \u2013 podaje portal gdanskivchanka.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Moda jako zwierciad\u0142o zmian<\/h2>\n\n\n\n
\"\"
Zdj\u0119cie pochodzi ze \u017ar\u00f3d\u0142a: https:\/\/fashionpost.pl\/ <\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Moda czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej stanowi\u0142a zwierciad\u0142o przemian, kt\u00f3re dotyka\u0142y w\u00f3wczas ka\u017cdej sfery \u017cycia: politycznej, gospodarczej oraz spo\u0142ecznej. Poprzez estetyczny i stylowy ubi\u00f3r gda\u0144szczanki milcz\u0105co manifestowa\u0142y swoj\u0105 godno\u015b\u0107<\/strong> wobec nazistowskich naje\u017ad\u017ac\u00f3w. Niekiedy str\u00f3j wyra\u017ca\u0142 pogl\u0105dy narodowe i stawa\u0142 si\u0119 narz\u0119dziem oporu. Na wystawie w Muzeum II Wojny \u015awiatowej w Gda\u0144sku<\/a> mo\u017cna podziwia\u0107 przyk\u0142ady bi\u017cuterii z Francji i Holandii \u2013 na przyk\u0142ad Krzy\u017c Lotary\u0144ski, symbol Wolnej Francji, oraz odzie\u017c z wizerunkiem kr\u00f3lowej Wilhelminy.<\/p>\n\n\n\n

W latach wojny mieszkanki Gda\u0144ska musia\u0142y wybiera\u0107 mi\u0119dzy skromn\u0105 ofert\u0105 sklep\u00f3w a tym, co by\u0142y w stanie stworzy\u0107 same. Zdobywanie dobrej jako\u015bci materia\u0142\u00f3w, pasmanterii czy dodatk\u00f3w graniczy\u0142o jednak z cudem i by\u0142o nie lada wyzwaniem<\/strong>, wymagaj\u0105cym ogromnej wyobra\u017ani. Kobiety uczy\u0142y si\u0119 podstaw krawiectwa, by w warunkach drastycznego niedoboru tworzy\u0107 w\u0142asne kreacje. Z kolei dla tych os\u00f3b, kt\u00f3re nie potrafi\u0142y same szy\u0107, w wojennym Gda\u0144sku dzia\u0142a\u0142y zak\u0142ady poprawek krawieckich oraz punkty przerabiania odzie\u017cy. Cieszy\u0142y si\u0119 one ogromn\u0105 popularno\u015bci\u0105, cho\u0107 ich dzia\u0142alno\u015b\u0107 podlega\u0142a rygorystycznym przepisom okupanta.<\/p>\n\n\n\n

Popularnymi miejscami pozyskiwania ubra\u0144 by\u0142y r\u00f3wnie\u017c czarne rynki. Co ciekawe, w Gda\u0144sku w okresie wojennym najbardziej po\u017c\u0105danym towarem by\u0142y po\u0144czochy, kupony na materia\u0142y oraz wyroby sk\u00f3rzane. Przerabianie ubra\u0144 z lat 20. i 30. XX wieku nios\u0142o ze sob\u0105 ogromn\u0105 korzy\u015b\u0107 \u2013 powstawa\u0142y one z najwy\u017cszej jako\u015bci tkanin<\/strong>, niemal niedost\u0119pnych w czasie wojny. Inspiracji do nowych fason\u00f3w gda\u0144szczanki szuka\u0142y w prasie modowej, podpatruj\u0105c styl \u00f3wczesnych gwiazd ekranu.<\/p>\n\n\n\n

W latach 40. XX wieku sukienki z patchworku (zszywane z kawa\u0142k\u00f3w materia\u0142u) trafi\u0142y na paryskie wybiegi haute couture. Odzwierciedla\u0142o to \u00f3wczesn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, kiedy wi\u0119kszo\u015b\u0107 kobiet, korzystaj\u0105c z poradnik\u00f3w prasowych, samodzielnie tworzy\u0142a kreacje z resztek materia\u0142\u00f3w. Projektanci bez w\u0105tpienia czerpali inspiracje bezpo\u015brednio z europejskich ulic, prezentuj\u0105c w swoich kolekcjach bardziej luksusow\u0105 i dopracowan\u0105 wersj\u0119 codziennego, kryzysowego ubioru.<\/p>\n\n\n\n

Obr\u00f3t odzie\u017c\u0105 u\u017cywan\u0105 oraz przerabian\u0105 sta\u0142 si\u0119 od 1939 roku tak powszechny, \u017ce utrzyma\u0142 si\u0119 jeszcze przez ca\u0142\u0105 dekad\u0119 po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n

Ubi\u00f3r na linii ognia<\/h2>\n\n\n\n

Monika So\u0142oduszkiewicz, historyczka i kuratorka dzia\u0142u zbior\u00f3w Muzeum II Wojny \u015awiatowej w Gda\u0144sku, wyja\u015bnia, jak wygl\u0105da\u0142 ubi\u00f3r kobiet, kt\u00f3re zdecydowa\u0142y si\u0119 stawi\u0107 op\u00f3r wrogowi na r\u00f3wni z m\u0119\u017cczyznami. Ich umundurowanie rzadko r\u00f3\u017cni\u0142o si\u0119 od m\u0119skiego, gdy\u017c kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142a praktyczno\u015b\u0107. Jedynym elementem wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cym kobiecy mundur by\u0142a plisowana sp\u00f3dnica<\/strong>. Obowi\u0105zywa\u0142y tak\u017ce surowe zasady dotycz\u0105ce fryzur \u2013 ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa i wygody kobiety musia\u0142y obcina\u0107 w\u0142osy na kr\u00f3tko lub upina\u0107 je w ciasny kok.<\/p>\n\n\n\n

Kobiety pracuj\u0105ce w przemy\u015ble zbrojeniowym najcz\u0119\u015bciej nosi\u0142y koszule i proste kombinezony. Chc\u0105c nada\u0107 im odrobin\u0119 osobistego charakteru, niekt\u00f3re z nich przewi\u0105zywa\u0142y ubrania kolorowymi chustkami. Pod koniec lat 30. ogromn\u0105 popularno\u015bci\u0105 cieszy\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cnego rodzaju ozdoby do w\u0142os\u00f3w<\/strong>, takie jak turbany, chusty, \u017cywe lub sztuczne kwiaty wplatane we fryzury, a tak\u017ce ozdobne grzebienie i spinki wysadzane kamieniami.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kobietom od zawsze i w ka\u017cdych okoliczno\u015bciach udawa\u0142o si\u0119 udowadnia\u0107 swoj\u0105 si\u0142\u0119, skutecznie obalaj\u0105c mit o \u201es\u0142abej p\u0142ci\u201d. Druga wojna \u015bwiatowa zapisa\u0142a si\u0119 jako jedna z najtragiczniejszych kart w historii ludzko\u015bci, jednak nawet w tym mrocznym okresie gda\u0144szczanki pragn\u0119\u0142y wygl\u0105da\u0107 pi\u0119knie i \u017cy\u0107 pe\u0142ni\u0105 \u017cycia wbrew wszystkiemu. Dla wielu z nich dbanie o wygl\u0105d by\u0142o […]<\/p>\n","protected":false},"author":392,"featured_media":7371,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1033],"tags":[3396,3390,2629,3401,3391,3394,3393,3395,3399,2624,3389,3400,3398,3397,3392],"moimportance":[34,33],"motype":[1042],"moformat":[66],"class_list":{"0":"post-7379","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-styl-i-uroda","8":"tag-czarny-rynek-w-gdansku","9":"tag-historia-gdanska","10":"tag-historia-mody","11":"tag-historia-ubran","12":"tag-ii-wojna-swiatowa","13":"tag-kobiety-w-czasie-wojny","14":"tag-krawiectwo-w-kryzysie","15":"tag-moda-damska-lat-40","16":"tag-moda-vintage","17":"tag-moda-w-gdansku","18":"tag-moda-wojenna","19":"tag-monika-soloduszkiewicz","20":"tag-mundury-kobiece","21":"tag-muzeum-ii-wojny-swiatowej","22":"tag-recykling-ubran","23":"moimportance-golovna-novina","24":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","25":"motype-eternal","26":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7379","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/392"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7379"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7379\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7380,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7379\/revisions\/7380"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7371"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7379"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7379"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7379"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=7379"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=7379"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=7379"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}