{"id":4164,"date":"2024-08-26T22:56:05","date_gmt":"2024-08-26T20:56:05","guid":{"rendered":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/?p=4164"},"modified":"2024-08-26T22:56:13","modified_gmt":"2024-08-26T20:56:13","slug":"jak-powstawal-feminizm-w-gdansku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/eternal-4164-jak-powstawal-feminizm-w-gdansku","title":{"rendered":"Jak powstawa\u0142 feminizm w Gda\u0144sku"},"content":{"rendered":"\n

Feminizm w Polsce ma do\u015b\u0107 d\u0142ug\u0105 histori\u0119. Jest bezpo\u015brednio zwi\u0105zana z tendencjami europejskimi. Pierwsze przejawy feminizmu w Polsce pojawi\u0142y si\u0119, gdy kobiety zacz\u0119\u0142y walczy\u0107 o swoje prawa, w tym mo\u017cliwo\u015b\u0107 swobodnego studiowania i uczestniczenia w \u017cyciu publicznym. W tym czasie kobiety w kraju zacz\u0119\u0142y organizowa\u0107 salony literackie, tak zwane kluby os\u00f3b o podobnych pogl\u0105dach, gdzie komunikowa\u0142y si\u0119 i sp\u0119dza\u0142y razem czas, pisze strona gdanskivchanka.eu<\/a>.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Gda\u0144sk jest uwa\u017cany za jedno z najwa\u017cniejszych miast w Polsce, nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce odegra\u0142 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w rozwoju feminizmu. W Wolnym Mie\u015bcie kobiety r\u00f3wnie\u017c bra\u0142y czynny udzia\u0142 w walce o swoje prawa. Jak wi\u0119c narodzi\u0142 si\u0119 feminizm w Gda\u0144sku? Nasza redakcja opowie o tym w niniejszym artykule.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Pojawienie si\u0119<\/h2>\n\n\n\n

Wiadomo, \u017ce do XIX wieku kobiety w Gda\u0144sku, podobnie jak w innych polskich miastach, mia\u0142y ci\u0119\u017cko. By\u0142y bezpo\u015brednio zale\u017cne od swoich m\u0119\u017c\u00f3w lub rodzic\u00f3w. Ich prawa by\u0142y r\u00f3wnie\u017c do\u015b\u0107 ograniczone, co wp\u0142ywa\u0142o na ich czas wolny. Jednak ju\u017c w XIX wieku w Polsce zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 pierwsze ruchy feministyczne, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej zacz\u0119\u0142y rozprzestrzenia\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w Gda\u0144sku.<\/p>\n\n\n\n

W tym okresie w Gda\u0144sku zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 r\u00f3\u017cne organizacje kobiece. Ich g\u0142\u00f3wnym celem by\u0142a ochrona praw kobiet, poprawa ich statusu spo\u0142ecznego i uzyskanie praw wyborczych. Organizacje te cz\u0119sto wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142y z innymi ruchami spo\u0142ecznymi, takimi jak ruch robotniczy.<\/p>\n\n\n\n

Rozw\u00f3j<\/h2>\n\n\n\n

Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, ruchy feministyczne w Gda\u0144sku, podobnie jak w ca\u0142ej Polsce, rozwija\u0142y si\u0119 pod wp\u0142ywem globalnych tendencji. W Wolnym Mie\u015bcie rezonowa\u0142y one z wieloma kobietami i kszta\u0142towa\u0142y lokalne postawy feministyczne. <\/p>\n\n\n\n

W ci\u0105gu XIX wieku kobiety w Polsce zacz\u0119\u0142y wydawa\u0107 czasopisma, kt\u00f3re zawiera\u0142y wiele artyku\u0142\u00f3w na temat emancypacji. W tym czasie w kraju ukazywa\u0142y si\u0119 takie gazety jak „Bluszcz”, „Przegl\u0105d Tygodniowy”, „Niwa” itp. Magazyny te sta\u0142y si\u0119 dla Polek prawdziw\u0105 platform\u0105 do dzielenia si\u0119 z czytelnikami swoimi wa\u017cnymi przemy\u015bleniami. <\/p>\n\n\n\n

W XX wieku rola kobiet w Gda\u0144sku zacz\u0119\u0142a si\u0119 gwa\u0142townie zmienia\u0107. Zmiany te by\u0142y \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z procesami politycznymi, spo\u0142ecznymi i gospodarczymi zachodz\u0105cymi w kraju. W 1918 roku kobietom uda\u0142o si\u0119 uzyska\u0107 prawa wyborcze. Wtedy te\u017c J\u00f3zef Pi\u0142sudski, pe\u0142ni\u0105cy funkcj\u0119 tymczasowego naczelnika pa\u0144stwa, wyda\u0142 dekret „O przeprowadzeniu wybor\u00f3w do Sejmu Ko\u015bcielnego”. Dokument stwierdza\u0142, \u017ce ka\u017cdy obywatel pa\u0144stwa, bez wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107, by\u0142 uprawniony do g\u0142osowania w Sejmie. W XX wieku wzros\u0142a r\u00f3wnie\u017c liczba kobiet w Gda\u0144sku, kt\u00f3re zdobywa\u0142y wy\u017csze wykszta\u0142cenie i pracowa\u0142y zawodowo. <\/p>\n\n\n\n

Aktywno\u015b\u0107 feministyczna w Polsce spad\u0142a w okresie rz\u0105d\u00f3w komunistycznych. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, w tym okresie ruch kobiecy by\u0142 do\u015b\u0107 ograniczony w Gda\u0144sku i w ca\u0142ym kraju. Pomimo tych warunk\u00f3w, polskie kobiety kontynuowa\u0142y swoj\u0105 walk\u0119, czasem nawet konspiracyjnie. <\/p>\n\n\n\n

W 1989 roku ruch feministyczny w Gda\u0144sku prze\u017cy\u0142 odrodzenie. Po tym wydarzeniu w mie\u015bcie zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 nowe organizacje, zajmuj\u0105ce si\u0119 r\u00f3\u017cnymi kwestiami, od ochrony praw kobiet na rynku pracy po walk\u0119 z przemoc\u0105 domow\u0105. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, na pocz\u0105tku lat 90. feminizm w Polsce cz\u0119sto u\u017cywa\u0142 agresywnej retoryki podobnej do feminizmu z okresu mi\u0119dzywojennego. Strategia ta by\u0142a przydatna podczas gor\u0105cej debaty nad zakazem aborcji. Z czasem polski ruch feministyczny postanowi\u0142 zmieni\u0107 swoje podej\u015bcie, aby skutecznie osi\u0105ga\u0107 swoje cele. <\/p>\n\n\n\n

Po 1989 roku w Polsce zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 partie. W szczeg\u00f3lno\u015bci, w 2007 roku, powsta\u0142a Partia Kobiet, b\u0119d\u0105ca cz\u0142onkiem Koalicji Europejskich Partii Feministycznych, dzi\u0119ki czemu pojawi\u0142o si\u0119 poparcie dla kobiet u w\u0142adzy. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Feminizm w Polsce ma do\u015b\u0107 d\u0142ug\u0105 histori\u0119. Jest bezpo\u015brednio zwi\u0105zana z tendencjami europejskimi. Pierwsze przejawy feminizmu w Polsce pojawi\u0142y si\u0119, gdy kobiety zacz\u0119\u0142y walczy\u0107 o swoje prawa, w tym mo\u017cliwo\u015b\u0107 swobodnego studiowania i uczestniczenia w \u017cyciu publicznym. W tym czasie kobiety w kraju zacz\u0119\u0142y organizowa\u0107 salony literackie, tak zwane kluby os\u00f3b o podobnych pogl\u0105dach, gdzie […]<\/p>\n","protected":false},"author":273,"featured_media":3940,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1032],"tags":[1790,2078,2079,1789,1788,1808,2077,1791,1807,1287],"moimportance":[33],"motype":[1042],"moformat":[66],"class_list":{"0":"post-4164","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-psychologia-kobiet","8":"tag-feminizm","9":"tag-feminizm-w-gdansku","10":"tag-feminizm-w-polsce","11":"tag-gdanski-feminizm","12":"tag-gdanski-feminizm-xxi-wieku","13":"tag-historia-feminizmu-w-polsce","14":"tag-jak-powstawal-feminizm-w-gdansku","15":"tag-nowa-fala-feminizmu-w-gdansku","16":"tag-rozwoj-feminizmu","17":"tag-znane-kobiety","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4164","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/273"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4164"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4164\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4168,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4164\/revisions\/4168"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3940"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4164"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4164"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4164"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4164"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4164"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanskivchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4164"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}